Main Menu
หน้าหลัก
รายละเอียดโครงการที่ 1
รายละเอียดโครงการที่ 2
หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (โครงการพิเศษ)
แบบฟอร์มลงชื่อสมัครเรียน
ค้นหา
ติดต่อเรา
ผลการวิจัยโครงการที่ 2
พื้นที่ศึกษาโครงการวิจัยฯ
การวิเคราะห์ผลการวิจัย
ผลจากการดำเนินการวิเคราะห์
- อำเภอสามเงา
- อำเภอบ้านตาก
- อำเภอเมือง
- อำเภอวังเจ้า
จัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์
จัดทำแบบจำลองลักษณะภูมิประเทศ
web links
ม.รามคำแหง
สภาวิจัยแห่งชาติ
GISTDA
พิพิธภัณฑ์ชุมชนลุ่มน้ำปิง จ.ตาก

เพื่อพัฒนาทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก PDF พิมพ์ อีเมล์
บทคัดย่อ

        การศึกษาวิจัยเรื่อง "การสำรวจและจัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อพัฒนาทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก (Surveying and Establishing A Geographic Information Database for Social Capital Development At Ping River Basin, Tak Province)"  มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา 3 ประการ คือ 1) เพื่อทำการสำรวจลักษณะภูมิประเทศและแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก 2) เพื่อจัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์เกี่ยวกับลักษณะภูมิประเทศและแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก 3) เพื่อจัดทำแผนที่ลักษณะภูมิประเทศสามมิติพร้อมที่ตั้งแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก

        ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะภูมิประเทศบริเวณพื้นที่ศึกษาส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาสลับกับที่ราบลุ่มน้ำ มีแหล่งทุนทางสังคมทั้งทางด้านธรรมชาติ วัฒนธรรม และวิสาหกิจชุมชมที่น่าสนใจรวม 187 แห่ง ซึ่งสามารถจัดทำเป็นฐานข้อมูลระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ได้ 7 ชั้นข้อมูล คือ ชั้นข้อมูลแหล่งทุนทางสังคม  ชั้นข้อมูลขอบเขตการปกครอง  ชั้นข้อมูลเส้นทางถนน  ชั้นข้อมูลธารน้ำ  ชั้นข้อมูลเส้นชั้นความสูง  ชั้นข้อมูลแม่น้ำ-ทะเลสาบ  และชั้นข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม SPOT-5  และเพื่อให้เห็นลักษณะภูมิประเทศได้ชัดเจนจึงจัดทำแบบจำลองลักษณะภูมิประเทศ 3 มิติ มาตราส่วน 1:50,000  ครอบคลุมพื้นที่ศึกษา โดยลงสัญลักษณ์ตำแหน่งที่ตั้งแหล่งทุนทางสังคมทั้งหมดไว้ พร้อมรูปภาพของพื้นที่น่าสนใจนั้น ๆ

 

Abstract


        The research entitled "Surveying and Establishing A Geographic Information Database for Social Capital Development At Ping River Basin, Tak Province" is aimed to:  1) survey the topography and social capital existing at Ping River basin, Tak province,  2) establish a geographic information database of topography and social capital at Ping River basin, Tak province, and 3) produce  a 3-D topographic model of the Ping River basin area with social capital.
        The result shows that most of the topography in the study area consists of mountain complex and alluvial plain with interesting natural, cultural and community enterprised social capitals existing in 187 sites.  This enables in establishing a geographic information database into 7 layers of social capital sites data, of districed boundary data, of road network data, of stream data, of contour data, of river-lake data, and of SPOTS-5 satellite data.  In order to clearly see the topography, a 3-D model of topography at the scale of 1:50,000 covering study area had been built showing symbols of the social capital's location together with photos of the existing interesting sites.

 


1. ชื่อโครงการ (Research Project)

การสำรวจและจัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อพัฒนาทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก
(Surveying and Establishing A Geographic Information Database for Social Capital Development At Ping River Basin, Tak Province)

 

2. หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบงานวิจัย

มหาวิทยาลัยรามคำแหง ถ.รามคำแหง แขวงหัวหมาก เขตบางกะปิ กรุงเทพฯ 10240

หน่วยงานที่ร่วมดำเนินการวิจัย
ภาควิชาภูมิศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ถ.รามคำแหง แขวงหัวหมาก เขตบางกะปิ กรุงเทพฯ 10240  โทร. 02-318-8700 เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบการทำวิจัยโครงการนี้ 100 % เพื่อสนับสนุนแผนงานวิจัย (Research Program)

 


3. หัวหน้าโครงการวิจัย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์เสน่ห์  โรจนดิษฐ์ (Asst. Prof. Sanay  Rojanadit)

 

4. ประเภทของการวิจัย

การวิจัยประยุกต์ (Applied Research)

 

5. สาขาวิชาการและกลุ่มวิชาที่ทำการวิจัย

สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศและนิเทศศาสตร์
กลุ่มวิชาระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์

 

6. คำสำคัญ (Keywords) ของโครงการวิจัย

6.1  การสำรวจ (Survey)  คือ  การบันทึกและการแสดงลักษณะภูมิประเทศบางอย่างของผิวโลก สำหรับทำแผนที่แผนผังหรือแบบที่เขียนขึ้นมา เช่น การสำรวจการใช้ที่ดิน  การสำรวจทรัพยากรการท่องเที่ยว

6.2  ฐานข้อมูล (Database)  คือ  การรวบรวมข้อมูลซึ่งมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันเป็นกลุ่มโดยไม่มีข้อมูลซ้ำซ้อนกัน  สามารถเรียกข้อมูลมาใช้งานหรือมีการปรับปรุงได้อย่างเป็นระบบ

6.3  ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographic Information Systems)  คือ  เครื่องมือที่ช่วยในการจัดการและการวางแผนการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น โดยใช้ตำแหน่งทางภูมิศาสตร์เป็นลักษณะพิเศษสำคัญในการวิเคราะห์  เป็นเทคโนโลยีที่เกิดจากการประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์เพื่อจัดการด้านฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ที่มีปริมาณมาก ๆ  สามารถที่จะนำเข้าข้อมูล จัดเก็บและเรียกค้นข้อมูล ทำการวิเคราะห์ข้อมูล และแสดงผลการวิเคราะห์ทั้งในลักษณะของข้อมูลเชิงพื้นที่และข้อมูลบรรยาย

6.4  การพัฒนา (Development)  คือ  การทำให้มีความเจริญก้าวหน้า หรือการปรับปรุงสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ให้ดีขึ้น ให้เจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป

6.5  ทุนทางสังคม (Social Capital) หมายรวมถึง วัฒนธรรม (รวมถึงแหล่งวัฒนธรรมเก่าแก่) ภูมิปัญญา องค์ความรู้ต่าง ๆ ในชุมชน และทุนทางธรรมชาติ โดยเน้นการมีส่วนร่วมของท้องถิ่นเพื่อมุ่งให้เกิดจิตสำนึกต่อการรักษา ทำนุบำรุงแหล่งวัฒนธรรมและการพัฒนาทุนทางวัฒนธรรมให้เกิดคุณค่าทางสังคมและมูลค่าทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน

6.6  พื้นที่ลุ่มน้ำ (River Basin)  คือ  บริเวณพื้นที่ที่มีสันปันน้ำล้อมรอบ  เวลาฝนตกน้ำฝนจะหลั่งไหลระบายลงสู่แม่น้ำ  ทางน้ำ  ทะเลสาบ  หรือ  อ่างเก็บน้ำ

6.7  พื้นที่ลุ่มน้ำปิง (Ping River Basin) คือ ลักษณะพื้นที่ตามข้อ 6.6 โดยเมื่อฝนตกน้ำฝนจะหลั่งไหลระบายลงสู่แม่น้ำปิง  จึงเรียกว่าบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง  ในการวิจัยครั้งนี้จะทำการศึกษาพื้นที่ลุ่มน้ำปิงบริเวณใต้เขื่อนภูมิพล โดยเริ่มตั้งแต่ชุมชนหมู่บ้านจัดสรรใต้เขื่อนภูมิพลในเขตอำเภอสามเงาไปตามลำแม่น้ำปิงผ่านอำเภอบ้านตากลงไปจนถึงอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก

 

7. ความสำคัญและที่มาของปัญหาที่ทำการวิจัยและการทบทวนเอกสารที่เกี่ยวข้อง (Reviewed Literature)

เนื่องจากบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิงเป็นลุ่มน้ำที่มีพื้นที่ครอบคลุมในเขตพื้นที่ 5 จังหวัด อันได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลำพูน จังหวัดตาก จังหวัดกำแพงเพชร และจังหวัดนครสวรรค์ (ตอนบนบางส่วน) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีแหล่งวัฒนธรรมมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งลุ่มน้ำปิงในพื้นที่จังหวัดตากอันเป็นดินแดนแหล่งวัฒนธรรมเก่าแก่และมีความหลากหลายทางธรรมชาติมากมาย ประชาชนมีความผูกพันธ์กันระหว่าง ชุมชน วัด และโรงเรียน  สิ่งเหล่านี้นับเป็นทุนทางสังคมที่มีอยู่แล้วในแต่ละชุมชน เพียงแต่ขาดการนำเอาทุนทางสังคมเหล่านี้มาพัฒนาให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจ

                สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติได้กำหนด  “ประเด็นการวิจัยแบบบูรณาการตามยุทธศาสตร์ชาติประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2549”  ไว้ในยุทธศาสตร์ที่ 3 “ยุทธศาสตร์พัฒนาทุนทางสังคม แก้ไขปัญหาความยากจนและยกระดับคุณภาพชีวิต” โดยมีเป้าหมายเพื่อการพัฒนาองค์ความรู้สำหรับปรับนโยบายและมาตราการในการทำนุบำรุงแหล่งวัฒนธรรมและการพัฒนาทุนทางวัฒนธรรมให้เกิดคุณค่าทางสังคมและมูลค่าทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน

                ด้วยเหตุผลดังกล่าว  คณะผู้วิจัยจึงเล็งเห็นว่าการที่จะทำให้ชาวชุมชนในบริเวณลุ่มน้ำปิง จังหวัดตากมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นท่ามกลางความหลากหลายทางธรรมชาติและวัฒนธรรมที่มีอยู่ได้นั้น จำเป็นต้องทำการสำรวจและจัดทำฐานข้อมูลด้านทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิงจังหวัดตากทั้งในส่วนของแหล่งวัฒนธรรมและทรัพยากรทางธรรมชาติเพื่อดึงเอาศักยภาพของพื้นที่ดังกล่าวมาพัฒนาให้เกิดคุณค่าทางสังคมและมูลค่าทางเศรษฐกิจอย่างยางยืน โดยทำให้แหล่งวัฒนธรรมเป็นแหล่งเรียนรู้และรายได้ เพื่อเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับทุนทางวัฒนธรรมเดิม ลดปัจจัยเสี่ยงของสังคมใหม่ได้

 

8. วัตถุประสงค์ของโครงการวิจัย

8.1   เพื่อทำการสำรวจลักษณะภูมิประเทศและแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก

8.2  เพื่อจัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์เกี่ยวกับลักษณะภูมิประเทศและแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก

8.3   เพื่อจัดทำแผนที่ลักษณะภูมิประเทศสามมิติพร้อมที่ตั้งแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก

 

9.  ขอบเขตของโครงการวิจัย

ในการวิจัยเรื่องนี้ได้กำหนดขอบเขตของการศึกษาไว้ดังนี้

1. เนื้อหาหรือตัวแปรที่ศึกษา จะทำการศึกษาเฉพาะลักษณะภูมิประเทศ แหล่งวัฒนธรรม และแหล่งทรัพยากรการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เพื่อให้ส่วนที่เกี่ยวข้องนำไปใช้ในการพัฒนาทุนทางสังคมให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจต่อไป

2. สถานที่ทำการวิจัย ได้แก่ พื้นที่ลุ่มน้ำปิงบริเวณใต้เขื่อนภูมิพล  ตั้งแต่ชุมชนหมู่บ้านจัดสรรใต้เขื่อนภูมิพลในเขตอำเภอสามเงาไปตามลำน้ำปิงผ่านอำเภอบ้านตากลงไปจนถึงอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก

 

10. ทฤษฎี สมมติฐาน หรือกรอบแนวความคิด (Conceptual Framework) ของการวิจัย

 

 

11. ระยะเวลาที่ทำการวิจัย

ในการวิจัยเรื่องนี้ (โครงการย่อย) ใช้เวลา 2 ปี

เริ่มต้นแผนงานวิจัย เดือน ตุลาคม 2548

สิ้นสุดแผนงานวิจัย เดือน กันยายน 2550

 

12. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับและหน่วยงานที่นำผลการวิจัยไปใช้ประโยชน์

  12.1 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

    1. ทำให้ได้ข้อมูลเชิงพื้นที่เกี่ยวกับลักษณะภูมิประเทศและแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก

    2. ทำให้ได้ฐานข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์เกี่ยวกับลักษณะภูมิประเทศและแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก ในรูปแบบของข้อมูลดิจิตอลเพื่อนำไปใช้ในการจัดการและการวางแผนด้านการพัฒนาทุนทางสังคมต่อไป

    3. ทำให้ได้แผนที่ลักษณะภูมิประเทศสามมิติพร้อมที่ตั้งแหล่งทุนทางสังคมบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก เพื่อนำไปใช้ในการจัดการและการวางแผนด้านการพัฒนาทุนทางสังคม

    4. สามารถนำเอาผลที่ได้ไปพัฒนาทุนทางวัฒนธรรมให้เกิดคุณค่าทางสังคมและมูลค่าทางเศรษฐกิจบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำปิง จังหวัดตาก ต่อไปได้

  12.2 หน่วยงานที่นำผลการวิจัยไปใช้ประโยชน์

    1. มหาวิทยาลัยรามคำแหง ในฐานะที่เป็นหน่วยงานที่มีส่วนรับผิดชอบในการพัฒนาองค์ความรู้ให้กับชุมชนแห่งนี้

    2. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

    3. ชุมชนเจ้าของแหล่งวัฒนธรรมในพื้นที่ อ.สามเงา อ.บ้านตาก และ อ.เมืองตาก จ.ตาก

    4. อำเภอสามเงา อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก และสำนักงานจังหวัดตาก

    5. กรมการพัฒนาชุมชน

    6. หน่วยงานและองค์กรอื่น ๆ ทั้งของภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้อง

 

แก้ไขล่าสุดเมื่อ ( 2008-01-14 )
 
ถัดไป >
© 2014 www.gis.ru.ac.th